Daltonizm, nazywany inaczej ślepotą barw, to wrodzone zaburzenie widzenia polegające na trudności w rozróżnianiu niektórych kolorów — najczęściej czerwonego i zielonego. Choć może wydawać się przeszkodą w zdobyciu uprawnień do prowadzenia pojazdów, w praktyce nie wyklucza automatycznie możliwości zrobienia prawa jazdy. W tym wpisie wyjaśniamy, jak daltonizm wpływa na rozpoznawanie znaków i sygnałów drogowych, a także, kiedy wada widzenia barw może stanowić faktyczną przeszkodę w prowadzeniu auta.
Serdecznie zapraszamy do zapoznania się z dalszą częścią wpisu!
Daltonizm – co to właściwie znaczy?
Daltonizm wynika z zaburzeń w działaniu receptorów światłoczułych w oku. W zależności od rodzaju wady (np. protanopia, deuteranopia czy tritanopia), osoba dotknięta daltonizmem inaczej odbiera różne barwy.
Bywa, że czerwony jawi się jako niemal czarny, zielony jako odcień szaro-niebieskiego, a czasem trudności dotyczą rozróżnienia żółtego i niebieskiego. Może to utrudniać dostrzeganie kluczowych elementów na drodze — świateł sygnalizacji, znaków ostrzegawczych czy rozróżnienia linii poziomych o różnych kolorach.
Czy daltonizm uniemożliwia zdobycie prawa jazdy?
Wbrew obawom wielu osób, daltonizm najczęściej nie przekreśla szans na uzyskanie uprawnień do prowadzenia pojazdów kategorii B.
Polskie przepisy są dość jasne — kierowca musi przejść badania lekarskie, w tym ocenę widzenia barw. Jeżeli wada wzroku jest umiarkowana i nie zagraża bezpieczeństwu na drodze, lekarz może wydać orzeczenie lekarskie dopuszczające do udziału w kursie i egzaminie.
Zdarza się, że w przypadku poważnych zaburzeń (gdy rozróżnianie podstawowych sygnałów świetlnych jest mocno utrudnione), lekarz może skierować kandydata na dodatkowe konsultacje lub ograniczyć jego prawo jazdy do określonych warunków. Takie sytuacje należą jednak do rzadkości — większość daltonistów z powodzeniem uzyskuje prawo jazdy i normalnie jeździ po drogach.
Zobacz też: Najważniejsze zmiany w przepisach drogowych w 2025 roku – sprawdź, co musisz wiedzieć, aby uniknąć mandatów!
Badania potwierdzające daltonizm
Do oceny barwnego widzenia stosuje się m.in.:
- test Ishihary — składa się z kilkunastu tablic z kropkami w różnych odcieniach. Zadaniem osoby badanej jest odczytanie ukrytej cyfry lub wzoru,
- zestawy testowe — z obrazkami, w których należy rozpoznać kolory i ich przejścia,
- badanie okulistyczne — z użyciem specjalistycznego sprzętu, sprawdzające reakcje oka na światło i barwy.
Dzięki wynikom testów lekarz może ocenić, czy daltonizm ma charakter łagodny i nie zagraża bezpiecznej jeździe, czy też stanowi istotne ograniczenie.
Praktyczne wskazówki dla daltonistów-kierowców
- Poznanie własnych ograniczeń — jeśli trudniej rozróżnić czerwone od zielonego, dobrze wytrenować się w obserwowaniu sygnalizacji świetlnej według kolejności świateł (góra – dół), a nie tylko kolorów.
- Nawigacja i technologie — nowoczesne aplikacje GPS potrafią wyświetlać komunikaty głosowe i wskazówki, co ułatwia jazdę, gdy barwy znaków mogą mylić kierowcę.
- Zawsze ostrożnie — daltonizm zwykle wiąże się z drobnymi trudnościami, dlatego warto prowadzić samochód ze szczególną uwagą w miejscach, gdzie kolory odgrywają kluczową rolę (np. sygnalizacja na skrzyżowaniach).
To również może Cię zainteresować: Mity na temat egzaminów na prawo jazdy, w które wciąż wierzymy
Zobacz również:
Kursy motocyklowe Bytom